คลอดปกติ VS ผ่าคลอด เลือกอย่างไรดี ? ที่เหมาะกับคุณแม่
ศูนย์ : ศูนย์สุขภาพสตรี
บทความโดย : พญ. สังวาลย์ เตชะพงศธร
การคลอดปกติและผ่าคลอดมีข้อดีและข้อจำกัดแตกต่างกัน โดยคลอดปกติเหมาะกับคุณแม่ที่สุขภาพแข็งแรง ไม่มีภาวะแทรกซ้อน ช่วยให้ฟื้นตัวเร็ว เสียเลือดน้อย และเสริมภูมิคุ้มกันให้ทารกตามธรรมชาติ ขณะที่การผ่าคลอดเหมาะในกรณีมีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ หรือในสถานการณ์ที่การคลอดด้วยวิธีธรรมชาติอาจเสี่ยงต่อความปลอดภัยของทั้งคุณแม่และลูกน้อย แต่แม้จะสะดวกที่สามารถกำหนดเวลาในการผ่าคลอดได้ แต่มีระยะฟื้นตัวนานกว่า รวมถึงเสี่ยงจากการผ่าตัดก็มากกว่าด้วย ดังนั้น การเลือกวิธีคลอดที่เหมาะสมควรจะต้องพิจารณาจากสุขภาพของคุณแม่และทารกเป็นหลัก และอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์ ที่สำคัญการฝากครรภ์และไปพบแพทย์ตามนัดอย่างสม่ำเสมอ คือปัจจัยสำคัญที่จะช่วยให้การวางแผนคลอดปลอดภัยที่สุดทั้งแม่และลูกน้อย
แน่นอนว่าคุณแม่ตั้งครรภ์ย่อมคาดหวังให้ลูกน้อยคลอดออกมาอย่างแข็งแรงปลอดภัย การเลือกวิธีคลอดจึงเป็นหนึ่งในสิ่งที่คุณแม่ให้ความสำคัญ และมักจะสงสัยว่า ระหว่างการคลอดปกติกับการผ่าคลอด ควรเลือกแบบไหน ดังนั้นเพื่อช่วยลดความกังวลใจ เราจะพาไปเจาะลึกถึงความแตกต่างระหว่างการคลอดปกติ VS ผ่าคลอด ทั้งยังได้รวบรวมข้อมูลที่คุณแม่มือใหม่ควรรู้มาแนะนำกันด้วย
สารบัญ
- คลอดปกติ เป็นอย่างไร ?
- คลอดปกติดีอย่างไร ?
- ผ่าคลอด เป็นอย่างไร ?
- ไม่มีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ สามารถผ่าตัดคลอดได้หรือไม่ ?
- ผ่าคลอดไม่มีอันตรายจริงหรือ ?
- ตารางเปรียบเทียบคลอดปกติ VS ผ่าคลอด
- ระยะเวลาพักฟื้นหลังคลอดปกติ VS ผ่าคลอด
- ท้องแรกผ่าคลอดแล้ว ท้องต่อไปต้องผ่าทุกครั้งหรือไม่ ?
- ตรวจติดตามการตั้งครรภ์ วางแผนทั้งคลอดปกติหรือผ่าคลอด ที่โรงพยาบาลนครธน
- คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับความแตกต่างของการคลอดปกติ VS ผ่าคลอด (FAQs)
- ปรึกษาทุกปัญหาสุขภาพแบบออนไลน์ ไม่เสียค่าใช้จ่าย
คลอดปกติ เป็นอย่างไร ?
การคลอดปกติ คือวิธีตามธรรมชาติที่คุณแม่เบ่งคลอดเองทางช่องคลอด สำหรับวิธีการเบ่งคลอดนั้น เมื่อถึงกำหนดคลอด ปากมดลูกจะค่อย ๆ เปิดกว้างจาก 1 เซนติเมตร และจะเปิดกว้างไปเรื่อย ๆ เมื่อปากมดลูกเปิดหมด ศีรษะเด็กจะเคลื่อนลงมาต่ำ จนกระทั่งถึงระดับที่มองเห็นศีรษะเด็กผลุบโผล่ที่บริเวณช่องคลอด แม่จะมีลมเบ่งเกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ โดยผู้ช่วยคลอดจะแนะนำการเบ่งที่ถูกวิธี คือเบ่งพร้อมกับการบีบตัวของมดลูก ก้มหน้าคางชิดอก เอามือจับใต้เข่า หายใจเข้าลึกสุด เบ่งยาวให้แรงดันลงมาที่ก้นเบ่งอย่างน้อย 10 วินาทีต่อเนื่องกันและเบ่งอย่างน้อย 3 ครั้งในหนึ่งการบีบตัวของมดลูก
คลอดปกติดีอย่างไร ?
การคลอดปกติถือว่าเป็นวิธีที่มีความปลอดภัยต่อคุณแม่และบุตรค่อนข้างมาก และมีภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ หลังคลอดได้น้อยกว่า คุณแม่สามารถฟื้นตัวหลังคลอดเร็ว เสียเลือดน้อย เจ็บแผลน้อย พร้อมที่จะดูแลบุตรได้โดยเร็วหลังคลอด ส่วนบุตรนั้นจะผ่านกระบวนการต่าง ๆ ตามธรรมชาติระหว่างการคลอด ทั้งด้านกายภาพ การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน และได้รับจุลินทรีย์สุขภาพที่ช่วยเสริมสร้างภูมิต้านทานตั้งต้นผ่านช่องคลอด ทำให้ภูมิต้านทานดี ไม่เจ็บป่วยง่าย รวมทั้งบุตรสามารถเริ่มดูดนมแม่ได้อย่างรวดเร็วหลังคลอด
ผ่าคลอด เป็นอย่างไร ?
การผ่าคลอด หรือที่เรียกว่า Cesarean Section (C-Section) คือการคลอดด้วยการผ่าตัดแทนการคลอดแบบธรรมชาติทางช่องคลอด ซึ่งแพทย์จะใช้วิธีเปิดปากแผลบริเวณระหว่างหน้าท้องและมดลูก หากคลอดธรรมชาติไม่ได้ หรือการคลอดธรรมชาติอาจทำให้เกิดความเสี่ยงต่อแม่และบุตร มีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ เช่น เชิงกรานแคบ ทารกอยู่ในท่าที่ผิดปกติ หัวใจทารกเต้นผิดปกติ ครรภ์แฝด ครรภ์เป็นพิษ รกเกาะต่ำ สายสะดือสั้นเกินไป และความไม่พร้อมทางด้านร่างกายหลายอย่างของสุขภาพแม่ หรือแม้แต่การคลอดในภาวะฉุกเฉิน แพทย์จะแนะนำให้ผ่าตัดคลอด
ไม่มีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ สามารถผ่าตัดคลอดได้หรือไม่
ปัจจุบันการผ่าคลอดจัดเป็นวิธีที่แพทย์มักจะแนะนำ เนื่องจากการผ่าตัดค่อนข้างปลอดภัยสูง และคุณแม่นิยมการผ่าตัดคลอดกันมากขึ้นเรื่อย ๆ จากเดิมที่ผ่าเพราะเหตุผลทางการแพทย์ก็เปลี่ยนไปเป็นเหตุผลอื่น ๆ เช่น ไม่อยากเจ็บปวดมาก สามารถกำหนดวันที่คลอดได้ คุณแม่บางรายกลัวช่องคลอดฉีกขาดมาก กลัวช่องคลอดหลวมหลังคลอด
ผ่าคลอดไม่มีอันตรายจริงหรือ
แม้ว่าการผ่าคลอดในปัจจุบันจะมีความปลอดภัยสูง แต่เมื่อเปรียบเทียบกับการคลอดปกติ การผ่าตัดคลอดก็ยังคงมีอันตรายมากกว่าการคลอดทางช่องคลอดอยู่ดี ดังนี้
ผลเสียในระยะสั้น เช่น มีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนได้มากกว่าปกติ คุณแม่จะเสียเลือดมากกว่า มีโอกาสติดเชื้อเนื่องจากมีการผ่าตัด การผ่าท้องคลอดต้องให้ยาระงับความรู้สึก มีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนจากการดมยาสลบหรือการบล็อกหลัง ซึ่งการคลอดปกติไม่ต้องใช้วิธีการแบบนี้ คุณแม่มีอาการเจ็บแผลหลังคลอดมากกว่าการคลอดธรรมชาติ อีกทั้งอาการเจ็บยังยาวนานกว่าและฟื้นตัวได้ช้า ส่วนบุตรมีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อน หายใจไม่ปกติ ติดเชื้อ และมีโอกาสกินนมแม่ช้าลง
ผลเสียในระยะยาว เช่น การเกิดพังผืดในช่องท้อง ปัญหารกเกาะลึกผิดปกติในการตั้งครรภ์ครั้งต่อไป ซึ่งอาจอันตรายถึงชีวิตได้ ส่วนลูกนั้นจะมีความเสี่ยงต่อโรคภูมิแพ้ โรคอ้วน โรคเบาหวาน เพิ่มขึ้นอีกด้วย
ตารางเปรียบเทียบคลอดปกติ VS ผ่าคลอด
เพื่อช่วยให้การตัดสินใจเลือกระหว่างคลอดปกติกับผ่าคลอดเป็นเรื่องง่ายขึ้น เราจะมาเปรียบเทียบข้อดี ข้อจำกัด ของทั้ง 2 วิธี ตามตารางด้านล่างนี้
ระยะเวลาพักฟื้นหลังคลอดปกติ VS ผ่าคลอด
หลังจากการคลอดบุตร คุณแม่จะต้องพักฟื้นอยู่ในโรงพยาบาล ซึ่งทั้ง 2 วิธีมีระยะเวลาในการพักฟื้นที่แตกต่างกันไป ดังนี้
- คลอดปกติ โดยทั่วไปพักฟื้นในโรงพยาบาลประมาณ 2 วัน แต่คุณแม่มักจะลุกเดินได้ภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังคลอด
- ผ่าคลอด พักฟื้นในโรงพยาบาลประมาณ 3-4 วัน โดยคุณแม่จะสามารถลุกเดินได้ หลังจากผ่า 24 ชั่วโมง และต้องใช้เวลาประมาณ 4-6 สัปดาห์ แผลภายนอกถึงจะแห้งสนิทและมดลูกเข้าที่
ท้องแรกผ่าคลอดแล้ว ท้องต่อไปต้องผ่าทุกครั้งหรือไม่ ?
ไม่จำเป็นเสมอไป คุณแม่ที่เคยผ่าคลอด บางรายสามารถคลอดธรรมชาติในท้องถัดไปได้ แต่ต้องอยู่ภายใต้การดูแลอย่างใกล้ชิดของแพทย์ เพราะมีความเสี่ยงเรื่องแผลผ่าตัดเดิมที่มดลูกอาจปริหรือแยกได้ อย่างไรก็ตาม หากเว้นระยะห่างที่เหมาะสมและไม่มีข้อบ่งชี้อื่น แพทย์จะช่วยประเมินความปลอดภัยให้อีกครั้ง ก่อนการคลอดบุตร
ตรวจติดตามการตั้งครรภ์ วางแผนทั้งคลอดปกติหรือผ่าคลอด ที่โรงพยาบาลนครธน
คุณแม่ทุกคนสามารถคลอดปกติได้ตามสัญชาตญาณความเป็นแม่ แต่ไม่จำเป็นต้องกังวลหรือรีบตัดสินใจล่วงหน้าว่าจะเลือกวิธีคลอดแบบใด สิ่งสำคัญที่สุดคือการดูแลครรภ์อย่างใกล้ชิด ด้วยการฝากครรภ์และเข้าพบแพทย์ตามนัดอย่างสม่ำเสมอ เพื่อเฝ้าติดตามพัฒนาการของทารกและสุขภาพของคุณแม่อย่างต่อเนื่อง ส่วนเรื่องการคลอดนั้น แพทย์จะเป็นผู้ประเมินและพูดคุย ตัดสินใจร่วมกันกับคุณแม่ว่า วิธีคลอดแบบใดจึงจะปลอดภัยที่สุดทั้งกับตัวคุณแม่และทารกในครรภ์
เวลาทำการ ศูนย์สุขภาพสตรี โรงพยาบาลนครธน
- เปิดบริการทุกวัน จันทร์-อาทิตย์ เวลา 08.00-20.00 น.
สถานที่ตั้ง
- ศูนย์สุขภาพสตรี โรงพยาบาลนครธน ชั้น 2
ช่องทางติดต่อศูนย์สุขภาพสตรี โรงพยาบาลนครธน
- Facebook Fanpage: Nakornthon Hospital
- LINE Official: @nakornthon
- Tel: 02-450-9999 ต่อ 1167-1168 หรือ 02-450-9941 (เบอร์ตรง)
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับความแตกต่างของการคลอดปกติ VS ผ่าคลอด (FAQs
-
Q: คลอดปกติ VS ผ่าคลอด แบบไหนปลอดภัยกว่ากัน ?
A: โดยทั่วไป การคลอดปกติถือว่ามีความปลอดภัยมากกว่าในคุณแม่ที่ไม่มีภาวะแทรกซ้อน เนื่องจากเป็นกระบวนการตามธรรมชาติและฟื้นตัวได้เร็วกว่า อย่างไรก็ตาม หากมีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ การผ่าคลอดจะเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยมากกว่า ดังนั้นควรให้แพทย์เป็นผู้ประเมินเป็นรายกรณี
-
Q: ผ่าคลอดเจ็บน้อยกว่าคลอดปกติจริงหรือไม่ ?
A: ในระหว่างผ่าคลอด คุณแม่จะไม่รู้สึกเจ็บเนื่องจากมีการใช้ยาชาหรือยาสลบ แต่หลังผ่าตัดจะมีอาการเจ็บแผลมากกว่าและนานกว่าคลอดปกติ ขณะที่คลอดปกติจะเจ็บในช่วงคลอด แต่ฟื้นตัวได้เร็วกว่า
-
Q: ผ่าคลอดมีผลต่อการให้นมลูกหรือไม่ ?
A: การผ่าคลอดอาจทำให้คุณแม่เริ่มให้นมลูกได้ช้ากว่าคลอดปกติ เนื่องจากต้องใช้เวลาฟื้นตัวจากการผ่าตัด แต่ยังสามารถให้นมลูกได้ตามปกติเมื่อร่างกายพร้อม
-
Q: คลอดแบบไหนช่วยให้ลูกแข็งแรงกว่ากัน ?
A: ทารกที่คลอดปกติจะได้รับจุลินทรีย์ที่ดีจากช่องคลอด ซึ่งช่วยเสริมภูมิคุ้มกันตั้งแต่แรกเกิด อย่างไรก็ตาม ไม่ว่าจะคลอดแบบใด หากได้รับการดูแลที่ดีหลังคลอด เด็กก็สามารถเติบโตแข็งแรงได้เช่นกัน
ปรึกษาทุกปัญหาสุขภาพแบบออนไลน์
ไม่เสียค่าใช้จ่าย
แพ็กเกจ/โปรโมชั่น
บทความทางการแพทย์ศูนย์สุขภาพสตรี
